TARIMSAL ARAZİ TOPLULAŞTIRMA ÇÖZÜMLERİ

Tarımda etkin ve karlı bir üretim yapamamanın önünde ki en büyük engel bilindiği üzere tarım arazilerinin çeşitli nedenlerle küçük ve dağınık parçalara bölünmüş olmasıdır. Bu nedenle etkili sürdürülebilir karlı bir tarımsal üretim gerçekleştirilememekte, verimli topraklarımız günden güne verimliliğini kaybederek çölleşmektedir. Bu yazımızda tarımsal üretimin önünde ki en büyük engel olan parçalanmış tarım arazilerinin sebepleri ve bu engeli aşabilmek için Tarımsal Arazi Toplulaştırma Çözümleri ni irdelemek.

Tarımsal Arazi Toplulaştırma Çalışması Öncesi ve Sonrası

TARIMSAL ARAZİLERİN PARÇALANMASINDA BAŞLICA SEBEPLER

Doğal koşullar nedeniyle ortaya çıkan zorunlu parçalanma

Bir bölgede tarım ekonomisi ve yöntemlerinin değişimi nedeniyle ortaya çıkan zorunlu bir parçalanmadır. Küçük tarımsal işletmelerin, tarımın diğer dallarında faaliyet göstermek için büyük arazi sahiplerinden arazi satın almak suretiyle parçalanmaya neden olmaları buna örnek gösterilebilir

Fiziksel tesislerin yapılması nedeniyle ortaya çıkan parçalanma

Bir bölgede karayolu, demiryolu ve sulama sistemlerinin inşa edilmesi; oyun, eğlence ve dinlenme alanlarının tesis edilmesi nedeniyle ortaya çıkan parçalanma bu türdendir.

Tarımsal faaliyetler nedeniyle ortaya çıkan parçalanma

Toprak ve topoğrafya özellikleri ve iklim koşulları nedeniyle tarımsal faaliyetlerin çeşitlendirilmesi ve bitki deseni ve nöbetleşe ekim gibi nedenlerle ortaya çıkan parçalanmalardır.

Nüfus artışı, miras ve alım satımlar nedeniyle ortaya çıkan parçalanma

Bunda tarımın ve tarımsal faaliyetlerin doğrudan doğruya bir etkisi yoktur. Toplumsal ihtiyaçlar ve zorunluluklar nedeniyle tarım arazilerinde ortaya çıkan bir parçalanma şeklidir. Nüfusun hızlı bir oranda artışı ve artan nüfusun aynı oranda ekonominin diğer kesimlerine aktarılamaması, kırsal alanda yaşamını sürdürmeye mecbur olan topraksız çiftçileri çeşitli şekillerde (küçük, parçalı) toprak sahibi olmaya zorlamaktadır. Miras yasalarımız (Türk Medeni Kanunu, Madde 598) her ne kadar tarım topraklarının bölünmezliğini ön görmekte ise de uygulamalarda aile reisinin ölümü halinde topraklar çocukları arasında yasal hakları oranında parçalanarak paylaşılmaktadır. Örneğin, Anne babanın ölümü halinde kişinin bir köyde 5 ayrı yerde tarlası ve 4 çocuğu varsa, bu 5 tarla ayrı ayrı olmak üzere 4 çocuğa pay edilmekte ve böylece 20 parçaya dönüşmektedir.

Kiralama, Ortakçılık (Yarıcılık)

Gerek maddi gerekse personel sıkıntısı içinde bulunan tarım işletmelerinden bir bölümü, arazilerinin tümünü işleyemedikleri zaman bir bölümünü kiracılık ve ortakçılık yoluyla işletmekte veya bir kısmını satmaktadırlar. Bu durum arazilerin parçalanmasına neden olur. Bu arada kentlerde oturup köydeki arazilerinin bir bölümünü veya tamamını kiracı ve ortakçıya verenler ya da satanlar da parçalanmada etkili olmaktadırlar.

PARÇALANMANIN TARIM İŞLETMELERİNDEKİ OLUMSUZ ETKİLERİ

AB ülkeleri başta olmak üzere gelişmiş ülkelerde, işletme sayılarında azalma, ortalama işletme büyüklüklerinde ise artma görülmektedir. Yani çiftçi işletme sayıları azalırken işledikleri arazi miktarı artmaktadır. Küçük ve çok parçalı işletme yapısı, teknoloji kullanımını güçleştirmekte, emek verimliliğini düşürmekte, yeterli sermaye birikimini engellemektedir.

ARAZİNİN KULLANIMINDAKİ ETKİLERİ

Bir tarım işletmesinin toprakları parçalı olduğunda oransal olarak tarla sınırları, yol ve su arkları için ayrılan alan artacağından bir kısım tarım arazisi kullanılamaz. Arazi sınırları dolayısıyla alan kaybındaki miktar, parselin büyüklüğü ve şekli ile ilgilidir. Yaklaşık 10 dekarın üzerindeki büyük arazi parçalarında sınırların işgal ettiği arazi veya sınır kenarları dolayısıyla oluşan arazi kaybı ihmal edilebilecek derecede az olduğu halde, bu miktar parsel küçüldükçe artar ve oransal olarak işlenen alanın daha büyük bir kısmı kullanımdan çıkar. Parselin uzunluğu, şeklin düzensizliği ve uzunluk-genişlik oranı arttıkça, arazi yüzeyine oranla sınır kaybı, dolayısıyla arazi kaybı da artmaktadır. Sınır kayıpları açısından ise en elverişli parsel şekli kare, İşleme kolaylığı ve zaman kaybı açısından ise dikdörtgen, parsellerdir. Miras yasalarına göre yapılan arazi parçalanmalarında tarla genellikle uzunluğuna pay edildiğinden, uzunluk-genişlik oranı gittikçe büyümekte ve sonuçta sınırlar dolayısıyla arazi kaybı arttığı gibi, parseller de ekonomik olmayan bir biçim almaktadır.

ÜRETİM ÜZERİNE ETKİSİ

Parsellerin küçük oluşu ürün miktarı üzerine de etki eder. Küçük parsellerin ürün miktarı üzerine etkisi doğrudan ve dolaylı olmak üzere 2 türlüdür.

  • 1-Doğrudan etkisine, küçük parçalarda kenar şeridinin etkisiyle ürün miktarındaki azalma,
  • 2-Dolaylı etkisine de parçanın küçüklüğünün ekim, bakım ve hasat sırasında yarattığı çalışma güçlüğü gösterilebilir.

İŞÇİLİK GİDERLERİ ÜZERİNE ETKİSİ

Fazla parçalı arazilerde işçilik gideri, toplu olanlara kıyasla daha yüksektir. Çoğu işlerde iş saati iş yerinde başladığı halde, tarım işgücünde iş saati işletme avlusunda başlar. Yani işletme avlusundan iş yerine gidinceye kadar geçen zaman iş saatine dahildir. Fakat bu zaman verimli bir şekilde kullanılmamaktadır. Parsel çok küçük olduğunda, yani tarladaki iş, 1 işgününü doldurmadığı veya sık sık tarla değiştirmek gerektiğinde işgücü verimli bir şekilde değerlendirilemez. İş yerlerine gidiş geliş ve aletlerin tekrar toplanması zaman kaybına neden olur. Ortalama parsel büyüklüğü küçüldükçe ve yer değiştirme sıklaştıkça, verimsiz zaman o oranda artar. Genellikle küçük işletmelerde, yapılan iş, bir parseldeki iş gününü doldurmadığından çiftçi erken eve döner. Bu takdirde ya zamanını boş geçirir ya da daha az önemli işlerle meşgul olur.

SULAMA PROJELERİNDEKİ OLUMSUZ ETKİLERİ

Küçük parçalı ve şekilsiz araziler için sulama projeleri üretmek zor uygulamak yüksek maliyetlidir. Bu nedenle sulama projeleri genellikle yapılamaktadır.

ARAZİ TOPLULAŞTIRILMASI NEDİR?

Arazi Toplulaştırması; başka bir deyişle; tarımsal üretimin arttırılması amacıyla, küçük parseller halinde birden fazla parçaya bölünmüş, değişik yerlere dağılmış veya elverişsiz biçimde şekillenmiş arazilerin; modern tarım işletmeciliği esaslarına göre ve sulama hizmetlerinin getirilmesine en uygun bir şekilde birleştirilmesi, şekillendirilmesi ve düzenlenmesi işlemine denir.

Kırsal Kalkınma Planlarında arazi toplulaştırması etkin ve etkili bir arazi yönetim aracı olarak sadece arazi parçalanması sorunlarına çözüm getirmemekte aynı zamanda kırsal kalkınma içinde bir araç olmaktadır.

Yeni İş Fikirleri

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*